ปอยส่างลอง

ปอยส่างลอง แม่ฮ่องสอน แต่งตัวเสริมสง่าราศี เคล็ดประเพณีบวชลูกแก้ว

  • มกราคม 1, 2019

ปอยส่างลอง “เด็กชายเชื้อสายไทใหญ่ ยังคงสานต่อประเพณี วัฒนธรรมของตนสืบเนื่องมาจนถึงปัจจุบันในประเพณีปอยส่างลอง หรือการบวชลูกแก้ว

ปอยส่างลอง เสื้อผ้า เครื่องประดับตกแต่งร่างกาย มากมายด้วยแก้ว แหวน เงิน ทอง ขบวนแห่ลูกแก้วเคลื่อนไปพร้อมกับจังหวะดนตรีที่เร้าใจ อันเป็นการถ่ายทอดภาพความงดงามของประเพณีวัฒนธรรม วิถีชีวิตให้เป็นที่ประจักษ์โดยทั่วไป”

เป็นประเพณีการบวชเณรให้กับบุตรหลานตามธรรมเนียมปฏิบัติของชาวไทยใหญ่ ที่อยู่ในจังหวัดแม่ฮ่องสอน ได้ใช้เวลาว่างศึกษาพระธรรมคำสอนขององค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ในช่วงเดือนมีนาคม – เดือนเมษายนของทุกปี

ปอยส่างลอง

คำว่า ปอย แปลได้ว่า งาน ส่วนคำว่า ส่าง จะหมายถึง พระหรือเณร และ ลอง แปลว่า ราชา กษัตริย์ หรือเกี่ยวกับพระเจ้าแผ่นดิน เมื่อนำคำ ๓ คำนี้มารวมกัน จะหมายถึง งานบวชพระหรือเณรของเด็กๆ ที่แต่งกายคล้ายราชา

ส่วนที่จัดงานในช่วงเดือนมีนาคม – เดือนเมษายนของทุกปีก็เพราะว่าเป็นช่วงเวลาหลังเก็บเกี่ยวข้าวในนา ว่างเว้นจากการทำนา ทำไร่

ความเชื่อแรก ว่ากันว่าประเพณีปอยส่างลองเป็นประเพณีเลียนแบบเมื่อครั้งเจ้าชายสิทธัตถะหนีออกจากเมืองเพื่อออกผนวช ทั้งในเครื่องทรงกษัตริย์พร้อมนายฉันนะ ประเพณีบวชลูกแก้วจึงมีการแต่งองค์ทรงเครื่องให้กับเด็กๆ ผู้ชายให้คล้ายกับเจ้าชาย และมีตะแป หรือพ่อส้าน แม่ส้านคอยรับใช้ดูแลใกล้ชิด คอยแต่งตัว แต่งหน้าให้กับส่างลอง และยอมให้ขี่คอไปไหนต่อไหนได้

ปอยส่างลอง

อีกความเชื่อหนึ่งมาจากเรื่องราวในพุทธประวัติ เมื่อพระเจ้าอาชาตศัตรู โอรสของพระเจ้าพิมพิสารถูกพระเจ้าเทวทัตยุแหย่ให้กักขังพระบิดาของตนเองไว้ ต่อมาเกิดสำนึกผิดต่อสิ่งที่กระทำต่อบิดาของตนเองจึงนำเรื่องกราบทูลต่อองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า และได้คำแนะนำกลับมาว่า ให้นำลูกหลานของตัวเองมาบวชเรียน เพื่อให้โทษหนักผ่อนให้เป็นเบาได้

พิธีกรรมทางพระพุทธศาสนาของชาวไทใหญ่ ปฏิบัติสืบทอดจากรุ่นสู่รุ่น เมื่อฤดูแล้งราวเดือนเมษายน หรือเมษายนมาถึง สอดคล้องกับการที่เด็กชายว่างเว้นจากการเรียนหนังสือ การบรรพชาสามเณรจึงเป็นช่วงที่เหมาะแก่การเรียนรู้พระธรรมคำสอนทางศาสนา และทดแทนบุญคุณของบิดามารดา ซึ่งตลอดระยะเวลาการจัดงานกว่า 3 วัน นับเป็นภาพการรวมตัวของชุมชนที่เข้มแข็ง และถ่ายทอดงานประเพณีได้อย่างลึกซึ้ง

ปอยส่างลอง

เด็กชายไทใหญ่เตรียมพร้อมทั้งร่างกาย และจิตใจ ก่อนเข้าพิธีเริ่มปลงผม ชำระล้างกายให้สะอาด ประทินเครื่องหอมให้มีกลิ่นหอม สวมใส่เสื้อผ้าสีสันสดใส พร้อมด้วยเครื่องประดับ แก้ว แหวน เงิน ทอง แต่งหน้าตาผิวพรรณให้มีความสวยงาม เมื่อทุกอย่างพร้อมสรรพ เข้าสู่วันเอาส่างลอง ขบวนลูกแก้วที่เปรียบเสมือนเทวดาองค์น้อยนับร้อย เริ่มแห่ไปรอบเมือง เสียงเครื่องดนตรีบรรเลงก้องกังวานไปตลอดเส้นทาง ชาวไทใหญ่ทั้งหญิงชายสวมชุดพื้นบ้านที่มากด้วยสีสัน ส่วนผู้หญิงบ้างถือข้าวของเครื่องใช้ของลูกแก้ว บ้างใช้คานหามเพื่อช่วยทุ่นแรง ญาติพี่น้องที่เป็นผู้ชายต่างคอยติดตามดูแล ซึ่งตลอด 3 วัน ลูกแก้วจะสวมถุงเท้าสีขาว จะไปไหนก็ห้ามสัมผัสพื้น อีกคนก็คอยถือร่มบังแดด อีกคนคอยดูแลเครื่องประดับไม่ให้ตกหล่นสูญหาย จนเมื่อถึงบ้านของผู้อาวุโสก็รับศีล รับพร ผูกข้อมือปัดเป่าสิ่งชั่วร้ายออกไป

เช้าวันรุ่งขึ้น เริ่มต้นพิธีกรรมในวันรับแขก คล้ายคลึงกับวันแรก แต่เพิ่มเติมเครื่องสักการบูชาและถวายจตุปัจจัยถวายพระสงฆ์ พิธีทำขวัญและการสวดคำขวัญ จนมาถึงวันบวช ลูกแก้วเมื่อถึงวันได้ขออนุญาตทำการบรรพชาจากพระผู้ใหญ่ กล่าวคำปฏิญาณอาราธนาศีล และเปลี่ยนเครื่องแต่งกายมาเป็นผ้าเหลืองบรรพชาเป็นสามเณรครบสมบูรณ์

ขอบคุณแหล่งที่มา https://ประเพณี.net

Emerson

E-mail : webmaster@i99win.com

Submit A Comment

Must be fill required * marked fields.

:*
:*